Webtoegankelijkheid, in het Engels web accessibility, betekent dat iedereen je website kan gebruiken, ook mensen met een visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking. Denk aan een blinde bezoeker die je pagina's laat voorlezen door een schermlezer, of aan iemand die geen muis kan gebruiken en alles met het toetsenbord doet. Voor overheidswebsites en voor veel webshops is het ook een wettelijke plicht.
De 4 principes van webtoegankelijkheid
De internationale standaard voor webtoegankelijkheid zijn de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) van het World Wide Web Consortium (W3C). De nieuwste versie is WCAG 2.2, gepubliceerd op 5 oktober 2023. Het W3C raadt aan om de recentste versie te gebruiken. Alle richtlijnen zijn opgebouwd rond vier principes, die in het Engels samen het letterwoord POUR vormen: perceivable, operable, understandable en robust.
Onder die principes staan concrete criteria. Elk criterium heeft een niveau: A is het laagste, AA het middelste en AAA het hoogste. Voor de meeste websites is niveau AA een verstandig doel, omdat het verder gaat dan de basis en WCAG zelf afraadt om AAA als eis voor een hele website te stellen. Ook de Europese norm voor toegankelijke ICT, EN 301 549, steunt op WCAG, en de versie van 2026 gebruikt WCAG 2.2. Voor de Europese toegankelijkheidswet gebruiken de meeste organisaties WCAG samen met die norm.
Waarneembaar
Bezoekers moeten alle informatie op je website kunnen waarnemen, met de zintuigen die ze gebruiken. Een afbeelding krijgt daarom een tekstalternatief dat een schermlezer kan voorlezen. Een video krijgt ondertitels voor wie niet hoort. Tekst heeft genoeg contrast met de achtergrond, en je inhoud blijft leesbaar op een klein scherm of als iemand inzoomt.
Bedienbaar
Alle functies van je website moeten met het toetsenbord werken, ook zonder muis. Bezoekers krijgen ook genoeg tijd om te lezen en te reageren, zeker als een formulier na een tijd verloopt. Dat helpt vooral mensen met een motorische of cognitieve beperking.
Begrijpelijk
Je teksten en de werking van je website moeten begrijpelijk zijn. Dat lukt met duidelijke taal en vaktermen die je uitlegt. Je pagina's werken ook voorspelbaar, met het menu op elke pagina in dezelfde volgorde. Gaat er iets mis in een formulier, dan zegt de foutmelding wat er misliep en, als dat kan, hoe de bezoeker het oplost.
Robuust
Je website moet werken met de browsers en hulpmiddelen die mensen gebruiken, zoals schermlezers. Dat vraagt nette code. Een knop staat ook in de code als knop, en elk formulierveld heeft een naam. Zo kan een schermlezer vertellen wat een element is en wat het doet. Gebruik je een websitebouwer of een thema, dan zit die code in de bouwstenen die je kiest. Jouw taak is dan vooral dat elk formulierveld en elke knop een duidelijke naam krijgt.
Is webtoegankelijkheid verplicht?
Ja, voor overheidswebsites en sinds 28 juni 2025 ook voor veel bedrijven die online verkopen. Een Europese richtlijn voor de publieke sector legt vast dat de websites van overheidsinstanties uiterlijk op 23 september 2020 toegankelijk moesten zijn, op enkele uitzonderingen na, zoals die van publieke omroepen.
Voor bedrijven geldt de Europese toegankelijkheidswet, in het Engels de European Accessibility Act. Ondanks de naam is dat een Europese richtlijn, en de lidstaten passen de regels ervan toe vanaf 28 juni 2025. De wet geldt voor een reeks producten en diensten, waaronder e-commerce. Verkoop je via je webshop aan consumenten, dan moet die webshop dus toegankelijk zijn.
Volgens de Europese richtlijn vallen micro-ondernemingen die diensten verlenen niet onder de regels. Een micro-onderneming heeft minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of jaarlijks balanstotaal van hoogstens 2 miljoen euro. E-commerce hoort bij de diensten van de wet, maar in België krijgen micro-ondernemingen volgens de FOD Economie tot 28 juni 2030 de tijd om ook hun webshop toegankelijk te maken. Groeit je zaak boven die grens, dan vallen je online diensten wel onder de wet.
Wie onder de wet valt en ze niet naleeft, riskeert sancties die elke lidstaat zelf vastlegt. In België zorgen meerdere instanties voor de uitvoering van deze regels, en de Economische Inspectie van de FOD Economie controleert of webshops en bankdiensten voor consumenten ze naleven.
Ook buiten de Europese regels is toegankelijkheid een recht. Het UNCRPD is het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap. Het vraagt dat mensen met een beperking even goed toegang hebben tot informatie en communicatie als ieder ander.
Hoe toegankelijk is mijn website?
Dat ontdek je door automatische tools te combineren met je eigen tests en met tests door echte gebruikers.
- Laat een tool je pagina's controleren. Dat kan je veel tijd besparen, want een tool berekent bijvoorbeeld het kleurcontrast voor je.
- Test zelf met je toetsenbord. Leg je muis weg, ga met de Tab-toets door je pagina en kijk of je steeds ziet waar je bent en of je elk menu en formulier kan bedienen.
- Zoom in tot 200%. Controleer of je tekst leesbaar blijft zonder dat er iets wegvalt.
- Laat echte gebruikers testen. Mensen die een schermlezer of een ander hulpmiddel gebruiken, tonen je waar ze echt vastlopen.
WAVE kan veel fouten tegen de WCAG-richtlijnen vinden en helpt je ook bij je eigen controle. Lighthouse, de testtool van Chrome, heeft naast audits voor snelheid en SEO ook een audit voor toegankelijkheid. Sommige controles kan geen enkele tool automatisch doen, dus een menselijke controle blijft nodig. Met de resultaten van al die tests weet je waar je de toegankelijkheid van je website het eerst verbetert.
In België kan je ook terecht bij AnySurfer. Die organisatie helpt je om toegankelijk te bouwen, met advies, auditrapporten en opleidingen.
Waar begin je om je website toegankelijk te maken?
De eerste verbeteringen liggen meestal bij je kleurcontrast, je afbeeldingen, je knoppen en je links. Bouw je een nieuwe website met een websitebouwer, dan neem je toegankelijkheid het best vanaf de eerste pagina mee. Zo kies je meteen kleuren met genoeg contrast en geef je elke afbeelding die iets toont een alt-tekst.
Kleurcontrast
Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond ziet er strak uit, maar is voor veel mensen moeilijk te lezen. Op niveau AA vraagt WCAG voor gewone tekst een contrastverhouding van minstens 4,5:1 tegenover de achtergrond. Voor grote tekst is dat minstens 3:1. Een contrastchecker rekent die verhouding voor je uit. Kies je nieuwe kleuren voor je website, test dan elke combinatie van tekst en achtergrond.
Alt-tekst bij afbeeldingen
Een schermlezer kan een foto niet zien. Hij leest de alt-tekst voor: een korte beschrijving van wat er op de afbeelding staat. Je beschrijft wat de bezoeker moet weten, dus "rode fiets met lage instap" in plaats van "foto1". Een afbeelding die alleen versiert, markeer je als decoratief, zodat de schermlezer ze overslaat.
Duidelijke knoppen en links
Knoppen en calls to action zijn de plekken waar een bezoeker iets doet: iets in het winkelmandje leggen, afrekenen of een formulier versturen.
- Een knop zegt wat hij doet. "In het winkelmandje" of "Verder naar betalen" is duidelijker dan een vaag label zoals "Klik hier", dat niet zegt wat er daarna gebeurt.
- Een knop is groot genoeg. Op een gsm raak je hem makkelijk met je vinger: WCAG vraagt minstens 24 bij 24 CSS-pixels, of genoeg ruimte rond een kleinere knop.
- Een knop werkt ook bij inzoomen. Zoomt een bezoeker in, dan blijven je knoppen zichtbaar en werken ze nog.
Ondertitels en transcripties bij video
Gebruik je video's, zet er dan ondertitels bij. Daar hebben doven en slechthorenden baat bij, maar ook iedereen die op de trein kijkt zonder geluid. Een podcast of geluidsfragment krijgt een uitgeschreven tekst, een transcriptie. Wie liever leest dan luistert, heeft daar ook iets aan.
Bouw je een nieuwe website, dan maak je die zonder programmeerkennis of technische ervaring en let je van bij het begin op contrast, alt-tekst en duidelijke knoppen.
Maak je websiteWaarom een toegankelijke website goed is voor je zaak
Mensen met een visuele, auditieve, cognitieve of motorische beperking zijn ook je klanten. Lopen ze vast op je website, dan gaan ze naar een andere zaak.
Ook je andere bezoekers hebben er voordeel van. Een duidelijke structuur, leesbare tekst en een logische websitenavigatie maken je website makkelijker voor iedereen, ook voor ouderen.
Daarnaast leest Google mee. Google gebruikt de alt-tekst van een afbeelding, samen met andere signalen, om te begrijpen waar die afbeelding over gaat. Goede alt-tekst helpt dus je bezoekers met een schermlezer en Google tegelijk.
Verkoop je online, dan heb je dus dubbel reden om toegankelijk te bouwen. Je volgt de regels waar ze voor je zaak gelden, en je verliest geen klanten onderweg naar de kassa. Start je een nieuwe winkel, maak je webshop dan meteen met duidelijke knoppen, goede alt-tekst en genoeg contrast.
Aanbevolen blogartikelen
Online Marketing19 okt 202615 ideeën voor Black Friday-marketing
Haal het maximale uit Black Friday met 15 marketingideeën om klanten aan te trekken en je verkoop te boosten. Ontdek hoe je je aanbod promoot, meer shoppers bereikt en je campagne laat opvallen.
Online Marketing30 dec 2025AI en SEO: een gids voor zoekmachineoptimalisatie met AI
AI en SEO: een eenvoudige gids. Ontdek hoe slimme technologie je SEO werk makkelijker en sneller maakt.
Online Marketing11 nov 2025Wat zijn topic clusters?
SEO topic clusters helpen jou met het bouwen van autoriteit over bepaalde onderwerpen. Word snel beter zichtbaar! Ontdek hier hoe je deze clusters maakt.
