Wat is een IP-adres?

Een IP-adres is het nummer waarmee een toestel of server op een netwerk te vinden is. Dat kan je laptop of je gsm zijn, maar ook de server waarop een website staat. Andere toestellen weten zo waar ze gegevens naartoe moeten sturen, net zoals de postbode je huisadres nodig heeft om een brief te bezorgen. Een IP-adres ziet er bijvoorbeeld uit als 10.33.96.5.

IP-adres is de afkorting van Internet Protocol address. Het Internet Protocol is de standaard waarmee toestellen op het internet met elkaar communiceren. Of je nu een website bezoekt of een document naar je printer stuurt, telkens is er een IP-adres nodig.

Hoe ziet een IP-adres eruit?

Een IP-adres ziet er meestal uit als vier getallen met telkens een punt ertussen. Dat is een IPv4-adres, de vorm die je het vaakst tegenkomt. Elk getal ligt tussen 0 en 255, dus alle IPv4-adressen samen lopen van 0.0.0.0 tot 255.255.255.255. Een computer leest elk van die getallen als 8 bits, de enen en nullen waarmee hij rekent. Achter de vier getallen zitten dus samen 32 bits.

Neem het voorbeeldadres 10.33.96.5. Het eerste deel van zo'n adres is het nummer van het netwerk, en de rest wijst het toestel binnen dat netwerk aan. Waar die grens ligt, geeft het netwerkprefix aan. Bij een prefix van /24 zijn de eerste 24 bits van het netwerk en blijven de laatste 8 bits over voor de toestellen.

In het voorbeeld is 10.33.96 dan het netwerk en 5 het toestel. Dezelfde grens kan je ook als subnetmasker schrijven, en bij /24 is dat 255.255.255.0. Bij een ander prefix ligt die grens op een andere plaats in het adres. Als gewone gebruiker hoef je daar zelden iets mee te doen.

IPv4 en IPv6

Met 32 bits zijn er ongeveer 4,3 miljard IPv4-adressen mogelijk. Dat aantal is beperkt, en de vrije voorraad is zo goed als op. Daarom is IPv6 ontwikkeld als opvolger van IPv4. Een IPv6-adres telt 128 bits in plaats van 32, en dat maakt veel meer adressen mogelijk. Zo'n adres schrijf je met cijfers, letters en dubbele punten, zoals 2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334.

Toch gebruiken de meeste diensten nog altijd IPv4-adressen. Beide versies bestaan daarom naast elkaar. Hoe IPv6 werkt en waarin het verschilt van IPv4, lees je in ons artikel Zo werkt IPv6.

Hoe werkt een IP-adres?

Elke keer dat je een website bezoekt, werken het IP-adres van je eigen verbinding en dat van de server waarop de website staat samen. Typ je een domeinnaam in je browser, dan zoekt je browser eerst via DNS op bij welk IP-adres die naam hoort.

Met dat adres stuurt je browser een verzoek naar de server. In dat verzoek zit ook het IP-adres van je eigen verbinding, zodat de server weet waar hij de bestanden van de website naartoe moet sturen. Je browser ontvangt die bestanden en toont je de website.

De domeinnaam: de naam die aan een IP-adres gekoppeld is

De aan een IP-adres gekoppelde naam is de domeinnaam. Die naam is niet hetzelfde als het IP-adres zelf, maar een leesbare naam die ernaar verwijst. Zo'n naam onthoud je veel makkelijker dan een reeks cijfers.

Welke naam bij welk IP-adres hoort, houdt het domeinnaamsysteem bij, kortweg DNS. Je kan het zien als een telefoonboek van het internet: je zoekt op een naam en krijgt het nummer terug. Die koppeling staat in een DNS-record. Een A-record verwijst je domeinnaam naar een IPv4-adres, een AAAA-record naar een IPv6-adres. Zet je je website op een andere server, dan laat je het A-record naar het IP-adres van die server verwijzen.

Soorten IP-adressen

Openbaar en privé-IP-adres

Je openbare IP-adres krijg je van je internetprovider, die het toewijst aan je router, het kastje dat je thuisnetwerk met het internet verbindt. Al je toestellen thuis gaan via dat ene adres het internet op. Websites en andere diensten zien dus alleen dat openbare IP-adres.

Binnen je thuisnetwerk geeft je router elk toestel een privé-IP-adres. Zo weet hij of gegevens voor je laptop, je gsm of je printer bestemd zijn. Privé-IP-adressen komen uit vaste reeksen die alleen voor interne netwerken bedoeld zijn, zoals de adressen die met 192.168 of 10 beginnen. Het voorbeeldadres 10.33.96.5 is dus zo'n privé-IP-adres. Vanaf het internet zijn deze adressen niet rechtstreeks bereikbaar.

Je router vertaalt tussen beide. Wat je laptop verstuurt, stuurt hij naar buiten onder het openbare adres, en het antwoord geeft hij door aan het juiste toestel. Die vertaling heet Network Address Translation (NAT).

Je openbare IP-adres vind je het makkelijkst via een website die het meteen toont zodra je die bezoekt. Je privé-IP-adres zie je op een Windows-pc door in de opdrachtprompt ipconfig te typen. Op een Mac staat het in Systeeminstellingen bij Netwerk, onder Details en TCP/IP van je verbinding, en op een gsm of tablet in de netwerkinstellingen.

Dynamisch en statisch IP-adres

Of je IP-adres altijd hetzelfde blijft, hangt af van het soort adres. Een dynamisch IP-adres is een adres dat je toestel of router voor een beperkte tijd krijgt, wat betekent dat het daarna kan veranderen. Dat toewijzen gebeurt automatisch, meestal via het protocol DHCP.

Een statisch IP-adres stelt een beheerder in als vast adres. Het blijft daarna aan je verbinding of server gekoppeld. Voor een server of website die je altijd op hetzelfde adres wil bereiken, is een statisch IP-adres de juiste keuze. Wil je thuis een camera of een kleine server bereiken terwijl je adres verandert, dan lees je in ons artikel over dynamic DNS hoe je dat oplost.

Gedeeld en dedicated IP-adres

Bij gedeelde hosting (shared hosting) delen meerdere websites dezelfde server. Die server kan verzoeken voor al die domeinnamen op hetzelfde IP-adres ontvangen, omdat je browser in elk verzoek meestuurt welke website je wil zien. Bij onze webhosting delen die websites ook de middelen van de server, waardoor het gebruik van andere websites de prestaties van je website kan beïnvloeden. Wie e-mail verstuurt vanaf een gedeeld IP-adres, deelt ook de reputatie van dat adres: wat andere afzenders doen, weegt mee voor iedereen die het gebruikt. Komt het adres op een blokkeringslijst, dan worden berichten van dat adres eerder als spam gemarkeerd. Een eigen, dedicated IP-adres krijg je met een Virtual Private Server (VPS) of een dedicated server.

Heeft je website een eigen IP-adres nodig?

Een website op een webhostingpakket deelt het IP-adres van die server, want één server antwoordt op dat adres voor de domeinnamen van meerdere websites. Je website staat op een server die al een IP-adres heeft, en je domeinnaam verwijst naar dat adres. Een gewoon webhostingpakket volstaat dus. Bezoekers komen bij die server terecht, zodat je website bereikbaar blijft, ook als je thuis een dynamisch IP-adres hebt.

Een eigen IP-adres heb je vooral nodig als je de server zelf wil inrichten, bijvoorbeeld voor een eigen FTP-server of software die je zelf installeert. Dan is onze VPS de logische stap, want je server krijgt een eigen IP-adres. Een VPS beheer je wel zelf. Bij Managed VPS nemen wij het technische beheer over.

Je website online op een eigen adres

Voor je eigen website heb je twee dingen nodig. Met een domeinnaam en een hostingpakket heb je beide: een naam die je bezoekers onthouden en een server met een IP-adres waar die naam naar verwijst. Zo kan je je website online zetten met een hostingpakket dat past bij wat je van plan bent.