Wat is SSH?

SSH staat voor Secure Shell. Het is een protocol waarmee je via een versleutelde verbinding inlogt op een andere computer, meestal een server, en daar commando's uitvoert of bestanden overzet. Omdat alles onderweg versleuteld is, kan iemand die de verbinding aftapt je wachtwoord of je commando's niet lezen.

Als websitebeheerder kom je SSH vooral tegen bij je hosting. Je werkt dan rechtstreeks op de server waar je website staat, alsof je ervoor zit.

Wat betekent SSH en waarvoor gebruik je het?

Een shell is het programma waarin je tekstcommando's typt, en "secure" betekent dat de verbinding naar die shell beveiligd is. Met SSH-toegang tot je webruimte kan je onder meer:

• Commando's uitvoeren op de server. Je krijgt een opdrachtregel waarin je typt wat de server moet doen.
• Bestanden en mappen beheren. Je kopieert, verplaatst, hernoemt en verwijdert bestanden, of bewerkt ze met een teksteditor op de server zelf.
• Bestanden veilig overzetten. Met SFTP, SCP of rsync zet je bestanden over tussen je computer en je webruimte.
• Code en databases beheren. Je werkt met git-repository's, waarin je de versies van je code bijhoudt. Met mysqldump maak je een back-up van je MySQL-database.

SSH bestaat sinds 1995. Tatu Ylönen van de Technische Universiteit van Helsinki schreef toen de eerste versie. Die was bedoeld als veilige vervanger van Telnet om in te loggen en van FTP om bestanden over te zetten. Telnet en FTP versturen alles onbeveiligd over het netwerk. Vandaag is er ook OpenSSH, een opensourceversie die ontwikkelaars van het OpenBSD-project onderhouden.

Hoe werkt een SSH-verbinding?

Een SSH-verbinding loopt altijd tussen een client en een server. De client is het programma op je eigen computer, de server is de computer waarop je wil inloggen. De client start de verbinding, en voor je iets kan doen, maken beide kanten eerst een paar afspraken.

Eerst spreken ze af welke versie van het protocol en welke versleuteling ze gebruiken. Daarna maken ze een tijdelijke sleutel aan voor deze sessie, de sessiesleutel. Vanaf dat moment is alles wat je typt en alles wat de server terugstuurt versleuteld.

Client en server gebruiken allebei die ene sessiesleutel. De ene kant versleutelt de gegevens ermee, de andere kant maakt ze er weer leesbaar mee.

SSH controleert bovendien of de gegevens onderweg niet veranderd zijn. Voor je inlogt, bewijst de server met zijn hostsleutel dat hij de server is die je verwacht. Pas dan log je zelf in, met een wachtwoord of met een SSH-sleutel.

Die hostsleutel beschermt je tegen iemand die zich voordoet als de server. De eerste keer dat je verbinding maakt met een server, slaat OpenSSH zijn hostsleutel op in een bestand met de naam known_hosts. Verandert die sleutel later, dan waarschuwt de client je, zodat je niet ongemerkt met een andere server verbindt.

Wat is een SSH-sleutel?

Een SSH-sleutel is een sleutelpaar waarmee je inlogt zonder wachtwoord. Het paar bestaat uit een publieke sleutel en een privésleutel. De publieke sleutel zet je op de server, waar hij werkt als een slot dat alleen je eigen privésleutel kan openen. De privésleutel blijft op je computer en deel je met niemand.

Een sleutelpaar maak je aan met een programma zoals ssh-keygen, dat bij OpenSSH hoort. Je start het op de opdrachtregel van je eigen computer. Het programma maakt de sleutels aan en vraagt in welk bestand je de privésleutel wil bewaren.

Omdat je bij het inloggen geen wachtwoord hoeft te typen, kan je SSH ook gebruiken in scripts en automatische taken. Er hoeft dan geen wachtwoord in de code te staan.

Kies je SSH of SFTP?

Als je alleen de bestanden van je website wil uploaden of downloaden, kies je SFTP. SSH heb je nodig als je op de server zelf wil werken: commando's uitvoeren, een git-repository bijwerken of een databaseback-up maken.

SFTP werkt via SSH en versleutelt je gegevens. Je gebruikt het in een programma voor bestandsoverdracht zoals FileZilla. Ook met SFTP kan je inloggen met een SSH-sleutel in plaats van een wachtwoord.

Ben je niet gewend om met commando's te werken, begin dan met SFTP. Werk je nog met gewone FTP, dan stap je beter over, want FTP verstuurt je gebruikersnaam en wachtwoord onversleuteld. Wat FTP en SFTP precies onderscheidt, lees je in ons artikel over het verschil tussen FTP en SFTP.

SSH gebruiken bij ons

Of SSH-toegang in je pakket zit, lees je bij onze hostingpakketten. In het overzicht van de pakketten zie je wat elk pakket verder bevat. Als je een ouder pakket zonder SSH-toegang hebt, gebruik je SFTP om bestanden veilig van en naar je webruimte over te zetten.

Voor de verbinding heb je een SSH-client nodig. Op Windows kan je PuTTY gebruiken. Vanaf Windows 10 build 1809 is ook de eigen SSH-client van Windows, OpenSSH, beschikbaar als optionele functie. Op een Mac zit Terminal er standaard bij, en ook op Linux hoort OpenSSH bij het besturingssysteem.

Zit SSH-toegang in je pakket, dan zet je die zo aan en maak je verbinding:

1. Zet in het configuratiescherm de SSH- en SFTP-toegang voor je webruimte aan.
2. Stel je SSH-wachtwoord in via de e-mail die we naar je contactadres sturen. Die e-mail vraag je zelf aan in het configuratiescherm, bij het beheer van SSH en SFTP.
3. Open een SSH-client, zoals PuTTY op Windows of Terminal op een Mac. Vul de verbindingsgegevens van je domein in, die je op dezelfde plek in het configuratiescherm vindt, en daarna je SSH-wachtwoord. Het kan zijn dat je wachtwoord niet verschijnt terwijl je typt.
4. Bevestig de hostsleutel als de client daarom vraagt bij je eerste verbinding. Daarna kom je op de opdrachtregel van de server en kan je commando's invoeren.

Door het nieuwe ontwerp van het configuratiescherm kan je scherm er bij sommige stappen anders uitzien dan in de handleiding van stap 1.

Wil je zelf commando's uitvoeren op je server? Met SSH- en SFTP-toegang werk je veilig aan je website, van waar je ook bent.

Veelgestelde vragen over SSH

Welke poort gebruikt SSH?

SSH gebruikt standaard poort 22. Welke gegevens je bij onze hosting invult, staat bij de verbindingsgegevens van je domein in het configuratiescherm.

Wat is het verschil tussen SSH en SSL?

SSH beveiligt de verbinding tussen jou en de server wanneer je daar inlogt om te werken. Een SSL-certificaat beveiligt het verkeer tussen je website en de browser van je bezoekers, die dan een slotje en https in de adresbalk zien.

Aan de slag met SSH

Wil je voortaan rechtstreeks op je server werken, dan heb je SSH-toegang nodig. Zit die al in je pakket, volg dan de stappen hierboven. Zoek je nog een pakket, kies dan een hostingpakket met SSH-toegang.