Wat is een cyberaanval?

Een cyberaanval is een opzettelijke poging om in computers, netwerken of andere digitale toestellen binnen te dringen, ze te beschadigen of te verstoren. De aanvallers willen vaak gegevens stelen, geld afpersen of een systeem platleggen. Achter een aanval zit een persoon of een groep. Vaak gebruiken ze een automatisch script dat dezelfde aanval tegelijk naar een groot aantal mensen stuurt.

Ook als zelfstandige of kmo ben je een doelwit. Als klein bedrijf ben je vaak minder goed uitgerust om een aanval op te vangen, en een geslaagde aanval kan je zware financiële schade bezorgen.

Welke soorten cyberaanvallen zijn er?

Veelvoorkomende soorten cyberaanvallen zijn phishing, malware, wachtwoordaanvallen, SQL-injectie, DDoS-aanvallen en man-in-the-middle-aanvallen. Malware is kwaadaardige software die zonder dat je het weet op je toestel terechtkomt. Ransomware, spyware, adware, trojaanse paarden en wormen zijn allemaal vormen van malware.

Phishing

Phishing is een aanval waarbij een aanvaller je een bericht stuurt waarin hij zich voordoet als iemand die je kent of vertrouwt, zoals een collega, een leverancier of een bedrijf. Dat bericht leidt je naar een nagemaakte website waar je je inloggegevens invult, of het bevat een bijlage die malware op je toestel zet.

Ransomware

Ransomware is malware die je bestanden versleutelt, zodat je ze niet meer kan openen. De aanvaller vraagt daarna losgeld om ze weer vrij te geven. Soms dreigt hij ook je gegevens openbaar te maken als je niet betaalt. Betalen biedt geen garantie dat je je bestanden terugkrijgt.

Spyware

Spyware verzamelt persoonlijke informatie zonder dat je het merkt, zoals je inloggegevens, je surfgedrag of je financiële gegevens. Die gegevens gaan naar de aanvaller, die ze kan gebruiken om in te loggen op je bankrekening of op andere accounts.

Adware

Adware toont advertenties terwijl je je computer gebruikt en verzamelt vaak gegevens om die advertenties op jou af te stemmen. Sommige van die advertenties zijn schadelijk: klik je erop, dan installeren ze malware.

Trojaans paard

Een trojaans paard doet zich voor als gewone, nuttige software, zodat je het zelf downloadt. Eenmaal op je toestel kan het extra malware binnenhalen en installeren, zoals virussen of wormen. Omdat het achter de schermen zijn werk doet, merk je vaak pas dat er iets mis is als het te laat is.

Worm

Een worm is malware die zichzelf kopieert en via beveiligingslekken van toestel naar toestel in je netwerk gaat. Onderweg kan hij gegevens stelen, je beveiligingsinstellingen wijzigen of je de toegang tot je bestanden ontnemen.

Wachtwoordaanval

Niet elke aanval begint met een klik in een e-mail. Bij een wachtwoordaanval probeert de aanvaller je inloggegevens te raden met software die de ene combinatie na de andere uitprobeert. Een andere methode test wachtwoorden die eerder gelekt zijn op zoveel mogelijk accounts tegelijk.

Tegen zo'n aanval helpt een sterk wachtwoord dat je voor geen enkel ander account gebruikt. Onze tips voor het maken van een sterk wachtwoord helpen je er een te kiezen. Vermoed je een lek, kijk dan of je wachtwoord is uitgelekt en kies meteen een nieuw als dat zo is.

SQL-injectie

Een SQL-injectie is een aanval waarbij een aanvaller kwaadaardige code toevoegt aan wat een website naar haar database stuurt, bijvoorbeeld via een formulier. Een database bewaart de gegevens achter een website, zoals klantgegevens en bestellingen. Lukt de aanval, dan krijgt de aanvaller toegang tot die gegevens en kan hij ze stelen of beschadigen.

DDoS-aanval

Een DDoS-aanval overspoelt je website of server met zoveel verkeer dat die vertraagt of helemaal crasht. Dat lukt omdat een server maar een beperkt aantal bezoekers tegelijk aankan. Soms vraagt de aanvaller geld om de aanval te stoppen.

Man-in-the-middle-aanval

Bij een man-in-the-middle-aanval onderschept een aanvaller de gegevens die twee partijen naar elkaar sturen, bijvoorbeeld jij en een website. De aanvaller kan meelezen, gegevens stelen of berichten aanpassen, terwijl jij denkt dat je rechtstreeks met de andere partij communiceert. Dat gebeurt vaak op onbeveiligde netwerken, zoals openbare wifi.

De gevolgen van een cyberaanval voor je bedrijf

Een geslaagde aanval kan veel verder gaan dan één computer. Hij kan je geld, je klanten, je wettelijke plichten en de werktijd van je team treffen.

• Financieel verlies. Criminelen kunnen je bankgegevens bemachtigen en zo toegang krijgen tot je rekening.
• Gestolen klantgegevens. Aanvallers kunnen persoonsgegevens verkopen of gebruiken voor fraude, zoals een creditcard aanvragen op iemands naam. Met een webshop lopen ook de gegevens van je klanten gevaar.
• Juridische verplichtingen. Je bent verantwoordelijk voor de persoonsgegevens van je klanten en medewerkers. Lekken die gegevens en kan dat een risico vormen voor de betrokken personen, dan moet je dat volgens de GDPR zonder onnodige vertraging en waar mogelijk binnen 72 uur nadat je het ontdekt melden aan de Belgische toezichthouder, de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA).
• Stilstand. Een aanval kan je diensten onderbreken of onbeschikbaar maken. Je team kan dan niet verder werken en steekt zijn tijd in het herstel.
• Minder vertrouwen. Klanten van wie de gegevens uitlekken, kunnen hun vertrouwen in je zaak verliezen.

Hoe voorkom je een cyberaanval?

Een cyberaanval voorkomen lukt nooit volledig. Met een paar vaste gewoonten maak je het risico wel zo klein mogelijk en beperk je de schade als het toch misgaat.

• Wees voorzichtig met e-mail. Kijk naar het e-mailadres van de afzender en niet alleen naar de naam. Vraagt een bericht je om in te loggen, te betalen of een bijlage te openen, controleer het dan eerst via een andere weg, bijvoorbeeld door de afzender te bellen.
• Houd je software up-to-date. Aanvallers misbruiken zwakke plekken in verouderde software. Installeer updates voor je besturingssysteem, je browser, je programma's en de software en plug-ins van je website, en zet automatische updates aan waar dat kan.
• Zet tweestapsverificatie aan. Met tweestapsverificatie heb je naast je wachtwoord een tweede stap nodig om in te loggen, zoals een eenmalige code die je via sms krijgt. Een aanvaller die je wachtwoord buitmaakt, heeft dan nog altijd die tweede stap nodig om in je account binnen te geraken.
• Maak regelmatig een back-up. Met een recente back-up zet je je bestanden terug na ransomware of een andere aanval. Met Back-up & Herstel maken we elke dag automatisch een back-up van je website, je e-mail en je databases.
• Beveilig de verbinding met je website. Een SSL-certificaat versleutelt de gegevens die tussen je website en je bezoekers gaan, zoals wachtwoorden of bankgegevens, zodat niemand ze onderweg kan meelezen. Bij onze webhosting is zo'n certificaat inbegrepen.
• Leer je medewerkers de signalen herkennen. Zorg dat je team weet hoe een verdachte e-mail, link of bijlage eruitziet, en spreek af wat iemand doet als zo'n bericht binnenkomt.

Een filter op je mailbox vangt veel van die verdachte berichten op voor iemand erop kan klikken. Onze zakelijke e-mail beschermt elke inbox tegen spam, phishing en malware, met een virus- en spamfilter die elk uur automatisch wordt bijgewerkt.

Zakelijke e-mail op je eigen domeinnaam, met spam- en virusbeveiliging voor elke inbox.

Wat doe je bij een cyberaanval?

Bij een cyberaanval handel je het best meteen, want snel ingrijpen beperkt de schade. Een cyberaanval herken je vaak aan systemen die vreemd doen, aanmeldingen die je niet herkent of een losgeldeis op je scherm. Krijg je zo'n eis, betaal dan geen losgeld: heb je een back-up zonder malware, dan zet je je bestanden daarmee zelf terug. Doe ook aangifte bij de politie. Zet daarbij deze stappen in deze volgorde:

1. Haal de getroffen computers en servers van het netwerk, zodat de aanval zich niet verder verspreidt.
2. Blokkeer de getroffen accounts en stel nieuwe wachtwoorden in vanaf een toestel dat niet getroffen is, zoals je gsm of een andere computer.
3. Werk je met een externe IT-partner, neem dan zo snel mogelijk contact met hen op. Als je er geen hebt, weet dan dat veel bedrijven hulp bieden bij een beveiligingsinbreuk.
4. Ga na welk soort aanval het is, bijvoorbeeld malware, ransomware, phishing of een DDoS-aanval.
5. Kijk of er klant- of financiële gegevens gestolen zijn.
6. Scan en reinig de getroffen toestellen met bijgewerkte antivirussoftware.
7. Zijn er persoonsgegevens gelekt en kan dat een risico vormen voor de betrokken personen, meld dat dan aan de GBA, waar mogelijk binnen 72 uur.
8. Bewaar de logbestanden als bewijs en start je systemen niet meteen opnieuw op.
9. Installeer de nieuwste beveiligingsupdates voor je je systemen weer gebruikt.
10. Zet je gegevens pas daarna terug, vanuit een back-up waarvan je zeker bent dat ze geen malware bevat.

Begin bij je mailbox

Veel aanvallen, zoals phishing en malware in bijlagen, komen binnen via je mailbox. Daar begint je bescherming dan ook. Gebruik je voor je zaak nog een mailbox zonder goede filter, stap dan over naar een zakelijke mailbox op je eigen domeinnaam. Zo krijgt je team minder gevaarlijke berichten te zien.