Wat is een headless CMS?
Een headless CMS is een contentbeheersysteem waarbij je content volledig losstaat van de presentatie. Je beheert teksten, afbeeldingen en andere content hier. Je website, app of webshop haalt die content op en toont het op zijn eigen manier.
Headless CMS vs traditioneel CMS
Bij een traditioneel CMS zijn de backend (waar je content beheert) en de frontend (wat bezoekers zien) aan elkaar gekoppeld. Dat werkt goed als je alleen een website beheert. Maar zodra je dezelfde content ook in een app, een digital display of een ander kanaal wilt tonen, loop je tegen beperkingen aan.
Een headless CMS verwijdert die koppeling. De backend slaat content op en stelt die beschikbaar via een API. De frontend, of dat nu een website of een app of iets ander is, haalt de content op via die API en bepaalt zelf hoe het eruitziet. Je hebt hierdoor ook veel meer flexibiliteit om je website precies te bouwen zoals jij het wil.
Traditioneel CMS
- Backend en frontend zijn gekoppeld
- Beperkte flexibiliteit voor de frontend
- Minder technische kennis nodig
Headless CMS
- Backend en frontend zijn ontkoppeld
- Volledige vrijheid om je frontend te bouwen
- Technische kennis vereist
Is een decoupled CMS hetzelfde als headless CMS?
Niet helemaal. Een decoupled CMS heeft nog steeds een ingebouwde frontend, maar je bent niet verplicht die te gebruiken. Bij een headless CMS bestaat er helemaal geen ingebouwde frontend, die bouw je helemaal zelf.
Hoe werkt een headless CMS?
Een headless CMS werkt in drie stappen:
1. Content maken: je maakt pagina's, en andere documenten in het CMS. Teksten, afbeeldingen en video's worden hier beheerd, volledig los van hoe die content later wordt gepresenteerd.
2. Content beschikbaar stellen via API: het CMS levert de content via een REST API of GraphQL API. Elke frontend die die API kan aanroepen, krijgt toegang tot de content.
3. Frontend rendert de content: of dat nu een website is (Next.js, Nuxt, Astro), een mobiele app of een ander platform, elke frontend haalt de content op en presenteert die op zijn eigen manier.
Dit model maakt het eenvoudig om dezelfde content op meerdere platforms te publiceren en het allemaal vanaf één plek te beheren.
Voordelen van headless CMS
- Eén CMS, meerdere kanalen: je kan je content op één plek beheren en op verschillende websites of apps tonen.
- Snellere websites: headless frontends zijn vaak statisch gegenereerd of server-side rendered, wat betere laadtijden oplevert.
- Onafhankelijk werken: contentteams en developers werken parallel zonder elkaar te blokkeren.
- Technologie-onafhankelijk: je bent niet gebonden aan één frontend-framework, en kan makkelijker migreren naar een ander framework.
Wanneer kies je voor headless CMS?
Headless CMS is de juiste keuze als:
- je content op meerdere platforms tegelijk publiceert (website + app + webshop)
- je een specifiek frontend-framework wilt gebruiken (Next.js, Nuxt, Gatsby, Astro etc.)
- je website hoge prestaties en schaalbaarheid nodig heeft
- je een contentteam hebt dat onafhankelijk van developers wil werken
Een traditioneel CMS of website builder is eenvoudiger als:
- je alleen een website beheert
- je geen eigen development-team hebt
- je snel wilt starten zonder technische inrichting
Populaire headless CMS-platforms
Er zijn tientallen headless CMS-oplossingen beschikbaar. Dit zijn de meest gebruikte:
Contentful
Een van de bekendste SaaS headless CMS-platforms. Contentful is krachtig, goed gedocumenteerd en heeft een uitgebreid ecosysteem van integraties. Geschikt voor middelgrote tot grote teams.
Sanity
Sanity heeft een erg flexibele contentstructuur (alles is aanpasbaar) en het real-time bewerkingsinterface. Populair bij developers die volledige controle willen over het datamodel.
Strapi
Een van de meest gebruikte open-source headless CMS. Je installeert Strapi op je eigen server, hebt volledige controle over je data en betaalt geen licentiekosten.
Payload CMS
Payload is een open-source, TypeScript-first headless CMS dat je volledig in code configureert. Geen klikinterface voor je datamodel. Je definieert je contentstructuur als code, wat het goed integreerbaar maakt met Next.js-projecten.
Prismic
Prismic richt zich op marketing- en contentteams die snel willen publiceren zonder tussenkomst van een developer. Heeft een visuele "Slice Machine" voor herbruikbare contentblokken. Populair voor bedrijfswebsites en landingspagina's.
WordPress (headless)
WordPress is wereldwijd het meest gebruikte CMS en kan via de ingebouwde REST API of WP GraphQL ook als headless backend worden ingezet. Ideaal als je al vertrouwd bent met WordPress maar een modernere frontend wilt bouwen.
Headless CMS opzetten
Een headless CMS-setup bestaat uit twee onafhankelijke delen: de backend (het CMS zelf) en de frontend (je website of app). Je bouwt en host ze apart.
Stap 1 - Kies je CMS-platform
Kies een headless CMS dat past bij je project en technische kennis. Je kunt ook prima een paar verschillende uitproberen om te zien welke je het fijnste vindt om mee te werken.
Stap 2 - Stel je contentmodel in
Bepaal welke contenttypes je nodig hebt: blogposts, productpagina's, landingspagina's, enzovoort. Elke contenttype krijgt velden (titel, body, afbeelding, categorie).
Stap 3 - Verbind je frontend via de API
Je frontend haalt content op via een API. Elk CMS heeft zijn eigen API-structuur: WordPress gebruikt een ingebouwde REST API, platforms zoals Sanity en Contentful bieden een GraphQL API of een eigen SDK.
Stap 4 - Bouw je frontend
Kies een framework om je frontend te bouwen, bijvoorbeeld:
- Next.js: meest gebruikt, ondersteunt zowel server-side rendering als statische generatie
- Nuxt: vergelijkbaar met Next.js maar voor Vue-developers
- Astro: ideaal voor content-zware sites met minimale JavaScript om je site zo snel mogelijk te laten draaien
Je frontend kan lokaal worden gebouwd en daarna worden gedeployed via een server.
Stap 5 - Deploy je frontend
Je frontend heeft een hostingomgeving nodig die je project online zet. Verbind je domeinnaam aan je server, stel SSL in en zet je applicatie live.
Headless CMS hosten bij one.com
Voor een headless CMS heb je een hostingomgeving nodig waar je volledige controle over hebt. Je backend, API en eventuele database draaien onafhankelijk van je frontend, dat vraagt om een server die je zelf kunt inrichten.
Een VPS is de meest geschikte hostingvorm voor headless CMS-projecten. Je krijgt een eigen server met root-toegang, kiest zelf je besturingssysteem en installeert wat je nodig hebt. Je bent niet afhankelijk van gedeelde serveromgevingen en kunt je setup volledig afstemmen op je project.