Voorbeelden van phishing per mail en hoe je ze herkent

Bij phishing per mail krijg je een nepmail die eruitziet alsof hij van een echte organisatie komt, zoals je bank of de overheid. In werkelijkheid wil de afzender je gegevens stelen, zoals je wachtwoorden of je kaartnummer. Je herkent zo'n mail meestal aan een afzenderadres dat net niet klopt en aan een dringende toon. Ook een vreemde vraag of een link die ergens anders naartoe leidt, verraadt hem.

Wat is een phishing mail?

Bij phishing doet een oplichter zich voor als een afzender die je vertrouwt, om je gegevens of je geld te ontfutselen. Het woord komt van het Engelse fishing, vissen. De oplichter gooit een aas uit en hoopt dat iemand bijt.

Dat aas is een bericht dat echt lijkt, met een logo en een toon die je kent. In het bericht staat een link naar een valse website die je vraagt om in te loggen of te betalen. Wat je daar invult, belandt bij de oplichter.

Phishing gebeurt niet alleen per mail. Via sms heet het smishing, via telefoongesprekken vishing.

Bij spear phishing mikt de oplichter op bepaalde personen. Hij gebruikt details zoals je naam, je werkplek en je functie, zodat de mail echt lijkt. Soms doet hij zich voor als iemand die hoog staat in het bedrijf waar je werkt, zoals de CEO.

Met een vals e-mailadres kan een oplichter ook doen alsof de mail komt van iemand die je kent of van een bedrijf waar je klant bent. Dat heet e-mailspoofing. Daarom is een echt ogend afzenderadres nog geen garantie.

Voorbeelden van phishing mails

In de tabel zie je soorten phishingmails die je kan tegenkomen, telkens met wat de mail van je vraagt en wat hem verraadt.

Een volledige phishingmail ziet er bijvoorbeeld zo uit. De afzender heet "Klantendienst" en mailt vanaf klantendienst@kaartbeveiliging-online.com, met als onderwerp "Je kaart wordt vandaag geblokkeerd". De mail begint met "Beste klant" en meldt ongewone activiteit op je rekening. Je moet binnen 24 uur je gegevens bevestigen met de knop "Gegevens bevestigen".

Bijna elk onderdeel van die mail verraadt de oplichter. Het adres eindigt niet op het domein van je bank en de aanhef noemt je naam niet. Met de termijn van 24 uur zet de afzender je onder druk. Achter de knop zit bovendien een link naar een ander domein dan dat van je bank.

Meer echte voorbeelden van verdachte mails vind je op safeonweb.be, het officiële meldpunt in België.

Eist een mail geld omdat je account gehackt zou zijn, dan gaat het om afpersing. Hoe je met zo'n afpersingsmail omgaat, lees je in ons artikel daarover.

Zo herken je een phishingmail

Een phishingmail verraadt zich meestal door een of meer van deze signalen. Zie je er één, dan is dat al reden genoeg om op je hoede te zijn.

• Het afzenderadres. Kijk naar het volledige adres en niet alleen naar de naam. Een adres dat net iets afwijkt van het officiële, wijst op phishing.
• Een onverwacht bericht. De mail meldt plots dat je geld terugkrijgt, of dat je een schuld moet betalen waarvan je niets weet.
• Tijdsdruk. De mail dreigt met een blokkering of een boete als je niet snel reageert. Blijf rustig en bekijk het verzoek in je eigen tempo.
• Een vraag naar gevoelige gegevens. De afzender vraagt je om via mail, sms of WhatsApp je bankgegevens of je codes voor internetbankieren door te geven.
• Taalfouten. Veel spel- of taalfouten in een bericht van een officiële afzender zijn een teken van fraude.
• Een link die ergens anders naartoe leidt. Beweeg je muis over de link zonder te klikken, dan verschijnt het volledige adres.
• Een bijlage die je niet verwacht. Via links en bijlagen kunnen criminelen malware verspreiden. Open dus geen bijlage van een afzender die je niet vertrouwt.

In dat volledige adres kijk je naar het stuk tussen https:// en de eerste schuine streep die daarna volgt. Lees dat stuk van rechts naar links: eerst de extensie, zoals .be, dan de domeinnaam. Wat daarvoor staat, is een subdomein. Staat de naam van de organisatie alleen in dat subdomein, dan kom je op een andere website terecht.

Neem de link achter de knop in de voorbeeldmail: https://naamvanjebank.be.kaartbeveiliging-online.com/bevestigen. Helemaal rechts staat .com en daarvoor kaartbeveiliging-online. De website is dus kaartbeveiliging-online.com en niet die van je bank. Het stuk naamvanjebank.be staat er alleen vooraan om je te misleiden.

Op je gsm of tablet kan je niet met een muis over een link gaan. Hou je de link ingedrukt, dan zie je het volledige adres, al moet je op sommige toestellen daarna nog op Delen tikken. Op een iPhone of iPad hou je in Safari je vinger op de link. Je ziet dan een voorvertoning van de link, zonder dat de pagina opent.

Een mail die van one.com lijkt te komen

Oplichters sturen soms ook mails uit naam van one.com. Onze mails komen van een adres dat eindigt op @one.com of op een variant met een taalcode ervoor, zoals nl.one.com. Eindigt het adres niet zo, dan komt de mail zeker niet van ons.

Omgekeerd bewijst zo'n adres nog niets, want een afzenderadres kan je vervalsen. In sommige mailapps zie je naast de naam van de afzender ons logo en een vinkje dat aangeeft dat de afzender geverifieerd is.

We sturen je nooit ongevraagd een mail waarin we je vragen om je inloggegevens en je wachtwoord in te voeren. Heb je toch al ingelogd op een pagina die niet van ons bleek te zijn, wijzig dan meteen je wachtwoord.

Twijfel je over een mail, zoek dan de broncode ervan op en stuur die naar onze support. De broncode bevat technische informatie over de mail, bijvoorbeeld waar die vandaan kwam. Plak de broncode op onze eigen Pastebin op pastebin.support.one, waar je tekst in een tekstveld plakt en er een link van maakt. Kies daar voor openbare toegang van minstens 48 uur, zodat ons supportteam de inhoud kan zien als je de link doorstuurt. Krijg je zo'n mail op een adres dat niet bij ons gehost wordt, zoals Gmail, dan kunnen we die mail niet controleren of filteren.

Wat doe je met een verdachte mail?

Een verdachte mail open je bij twijfel liever helemaal niet. Heb je hem toch geopend, doe dan het volgende.

1. Klik niet op links in de mail en open geen bijlagen, ook niet uit nieuwsgierigheid.
2. Stuur de mail door naar verdacht@safeonweb.be.
3. Weet je zeker dat het om phishing gaat, verwijder de mail dan uit je inbox.

Met je melding bescherm je ook anderen. Safeonweb analyseert de phishingmails die het binnenkrijgt en zorgt dat gevaarlijke links geblokkeerd worden.

Gaat de mail over iets dringends, bel de afzender dan via een nummer dat je vertrouwt. Zo ga je na of het verzoek echt is zonder de mail te gebruiken. Krijg je de mail op je werk, volg dan de afspraken die daar gelden.

Toch geklikt of gegevens ingevuld?

Klikte je op een link in een verdachte mail, dan is dat niet per se een probleem. Vulde je daarna iets in, zoals een wachtwoord of je bankgegevens, dan handel je best meteen met deze stappen.

1. Sluit alle tabbladen en vensters van de verdachte website.
2. Vulde je niets in, scan dan je computer of gsm met een antivirusprogramma dat up-to-date is.
3. Vulde je een wachtwoord in, wijzig dan meteen je wachtwoorden, te beginnen met die van je e-mail, je bank en je sociale media.
4. Vulde je bankgegevens of een kaartnummer in, bel dan meteen je bank of Card Stop op 078 170 170 om je kaart of je internetbankieren te laten blokkeren.
5. Scan daarna je computer of gsm met een antivirusprogramma dat up-to-date is.
6. Stuur de mail of de link door naar verdacht@safeonweb.be.

Kies bij het wijzigen voor elk account een sterk wachtwoord dat je nergens anders gebruikt. Zo geeft één buitgemaakt wachtwoord een oplichter geen toegang tot je andere accounts.

Opende je een bijlage uit de mail, dan kan er malware op je toestel staan. Doe dan ook de virusscan uit de stappen hierboven. Ben je slachtoffer van fraude, ga dan naar de lokale politie en dien er klacht in.

Het verschil tussen spam en phishing

Spam is ongevraagde mail die in grote hoeveelheden verstuurd wordt, vaak met reclame. Phishing probeert je gevoelige gegevens te ontfutselen, zoals je inloggegevens of je kaartgegevens. Oplichters sturen hun phishingmails vaak als massamail, net als spam. Hoe je spammails blokkeert, lees je in onze gids.

Phishing uit je mailbox houden

Wat spam beperkt, houdt ook veel phishing uit je inbox. Spam helemaal vermijden lukt bijna niet, maar je kan het wel beperken. Deel je e-mailadres alleen met mensen en organisaties die je kent en vertrouwt.

Beantwoord nooit een spambericht en klik niet op de afmeldlink, want dan weet de afzender dat je adres actief is. Blokkeer je een afzender, dan gaan zijn mails voortaan meteen naar je spammap.

Elk e-mailaccount bij ons heeft een virus- en spamfilter. Het filter staat standaard aan vanaf het moment dat je het account aanmaakt. Herkent het een bericht als spam, dan verplaatsen onze filters het naar je spammap. Ze worden elk uur automatisch bijgewerkt, zodat ze ook tegen de nieuwste virussen en de meest voorkomende spam beschermen. Toch houdt geen filter alles tegen. Blijf zelf ook op de signalen hierboven letten.

Zakelijke e-mail op je eigen domeinnaam, met spam- en virusbeveiliging voor elke inbox.