
Een eigen bedrijf starten begint bij een idee dat je toetst aan de markt en uitwerkt in een ondernemingsplan en een financieel plan. Daarna kies je een ondernemingsvorm, een eenmanszaak of een vennootschap, en richt je je onderneming formeel op. Om in België een bedrijf te starten, open je een zichtrekening en vraag je een ondernemingsnummer aan bij een erkend ondernemingsloket. Daarna vraag je je btw-stelsel aan, tenzij je alleen activiteiten uitoefent die artikel 44 van het btw-wetboek vrijstelt en je aan de voorwaarden daarvan voldoet.
Ook sluit je je aan bij een sociaal verzekeringsfonds en een ziekenfonds.
Voor- en nadelen van een eigen bedrijf
Als zelfstandige beslis je zelf, maar je draagt ook zelf de risico's. Zet beide kanten naast elkaar voor je de stap zet. Dit kan een eigen zaak je opleveren:
- Je eigen idee op de markt. Je brengt je eigen product, dienst of uitvinding bij klanten.
- Persoonlijke groei. Je ontwikkelt jezelf en je loopbaan, en je kan je creativiteit kwijt in je werk.
Daar staan ook nadelen tegenover:
- Onzekerheid. In het begin weet je nog niet hoeveel je zaak zal opbrengen.
- Extra taken. Je houdt zelf je administratie bij en regelt je verzekeringen.
Wil je eerst ontdekken of ondernemen bij je past, dan kan je ook als zelfstandige in bijberoep starten, naast je job. Je zet dan dezelfde formele stappen en betaalt ook sociale bijdragen. De minimumbijdragen zijn wel lager dan in hoofdberoep, en bij heel lage inkomsten kan je mogelijk een vrijstelling krijgen. Kijk wel in je arbeidsovereenkomst of er afspraken over een bijberoep in staan.
Welk bedrijf kan je starten?
Kies een bedrijf dat aansluit bij wat je graag doet en bij waar klanten om vragen. Met deze punten vind je een idee dat bij je past:
- Wat je graag doet. Je houdt het langer vol als je werk je energie geeft.
- Waarin je je onderscheidt. Zoek waarin je iets beter of anders doet dan anderen.
- Waar vraag naar is. Een idee werkt pas als er mensen zijn die ervoor willen betalen.
Zoek je nog ideeën om een eigen bedrijf te starten, denk dan aan een webwinkel, een cateringzaak, een kapsalon of een schoonheidssalon. Je kan ook een praktijk als kinesitherapeut openen of een interieurontwerpbureau, een adviesbureau of een pr-bureau beginnen. Een restaurant of een kinderopvang kan evengoed, en ook als softwareontwikkelaar kan je voor jezelf beginnen.
Wat heb je nodig om een eigen bedrijf te starten?
Om in België een zelfstandige activiteit te mogen uitoefenen, moet je aan een paar wettelijke voorwaarden voldoen. Daarnaast heb je een aantal praktische zaken nodig voor je echt van start gaat:
- De persoonlijke voorwaarden. Je bent minstens 18 jaar, je bent niet wettelijk onbekwaam verklaard, je geniet je burgerlijke en politieke rechten en je hebt geen beroepsverbod gekregen.
- Een beroepskaart als je van buiten de EER komt. Heb je niet de Belgische nationaliteit en ook niet die van een land van de Europese Economische Ruimte of Zwitserland, dan heb je in principe een beroepskaart nodig.
- Vergunningen voor je activiteit. Afhankelijk van wat je doet, heb je bepaalde vergunningen of toelatingen nodig. Die documenten verzamel je voor je naar het ondernemingsloket gaat.
- Een plan en startkapitaal. Zorg voor een ondernemingsplan, een financieel plan en genoeg middelen om je start te overbruggen.
- Een plek en materiaal. Een bedrijfsruimte of werkplek, je uitrusting en eventueel een voorraad.
Start je in het Vlaamse Gewest, dan heb je geen attest bedrijfsbeheer of attest van beroepsbekwaamheid meer nodig om een zaak op te richten. Buiten Vlaanderen kan je activiteit in sommige gevallen nog wel een bewijs van beroepsbekwaamheid vragen. Start je in Brussel of Wallonië, vraag dat dan na bij je ondernemingsloket.
Wat kost het om een eigen zaak te starten?
Wat je eigen zaak kost, hangt af van je activiteit, de grootte van je bedrijf en de ondernemingsvorm die je kiest. Wat het ondernemingsloket en, voor een vennootschap, de notaris aanrekenen, vraag je het best vooraf na. Reken in je financieel plan met deze kostenposten:
- Opstartkosten. De oprichting van je onderneming, die voor een vennootschap duurder is door de notaris, en de diensten van het ondernemingsloket. Laat je het loket ook je btw-identificatie aanvragen, dan varieert de prijs per loket.
- Sociale bijdragen. Als zelfstandige betaal je elk kwartaal sociale bijdragen aan je sociaal verzekeringsfonds.
- Belastingen. Je betaalt belasting op je winst, en welke belasting dat is, hangt af van je ondernemingsvorm.
- Personeel. Neem je mensen in dienst, dan komen er lonen en verzekeringen bij.
Kies je een eenmanszaak of een vennootschap?
Je kan je bedrijf oprichten als eenmanszaak of als vennootschap. Die keuze heeft gevolgen voor je aansprakelijkheid, je boekhouding en de belasting die je betaalt. Met een eenmanszaak ben jij je zaak: het vermogen van je onderneming is je eigen geld. Met een vennootschap zoals een BV, een NV of een CV richt je een aparte rechtspersoon op. Je privégeld staat dan los van het vermogen van je bedrijf.
| Eenmanszaak | Vennootschap | |
|---|---|---|
| Aansprakelijkheid | Je bent zelf volledig aansprakelijk, ook met je privévermogen | Je privévermogen blijft in principe buiten schot |
| Oprichting | Geen statuten en geen minimaal startkapitaal, met eerder lage kosten | Een financieel plan en een oprichtingsakte via een notaris, met hogere kosten |
| Boekhouding | Bij een jaaromzet onder 500.000 euro zonder btw volstaat een vereenvoudigde boekhouding | Strengere verplichtingen voor je boekhouding |
| Belasting op de winst | Personenbelasting, progressief en met doorgaans hogere tarieven | Vennootschapsbelasting, waarmee je mogelijk een voordeliger belastingstelsel krijgt |
Als je weinig kapitaal hebt, weinig financieel risico neemt en nog niet weet hoeveel je zal verdienen, is een eenmanszaak meestal de eenvoudigste start. Je hebt dan lagere oprichtingskosten en een lichtere boekhouding. Als de zaken goed gaan, kan je later nog altijd overstappen naar een vennootschap.
Als je meteen veel moet investeren en je activiteit financiële risico's meebrengt, richt je beter van in het begin een vennootschap op, tenminste als je genoeg startkapitaal hebt. Voor een kleine of middelgrote zaak is de BV dan meestal de meest geschikte vorm. Een BV vraagt geen minimumkapitaal meer, maar je startvermogen moet wel volstaan voor de activiteit die je wil uitbouwen. Op Vlaanderen.be lees je de voor- en nadelen van een eenmanszaak en een vennootschap nog eens op een rij.
Het stappenplan om je eigen bedrijf te starten
Volg deze stappen om een onderneming te starten, van het eerste idee tot een zaak die draait.
1. Toets je idee aan de markt
Voor je investeert, ga je na of je idee kans maakt. Verzamel informatie over je toekomstige klanten, je concurrenten en de markt waarin je wil werken. Misschien verkoopt een andere zaak al wat jij van plan bent. Bepaal dan waarin je je onderscheidt, op welke doelgroep je je richt en in welke regio je actief wordt.
2. Schrijf een ondernemingsplan
Een ondernemingsplan, ook businessplan genoemd, beschrijft je concept, je doelen en hoe je die wil bereiken. Het ordent je ideeën en geeft je zaak structuur. Een ondernemingsplan bevat meestal deze onderdelen:
- Je organisatie. Wie wat doet en hoe je zaak is opgebouwd.
- Financieel plan. Wat je nodig hebt en wat je verwacht te verdienen.
3. Maak een financieel plan
In je financieel plan reken je uit hoeveel geld je nodig hebt om te starten en welke inkomsten en uitgaven je verwacht. Je legt er ook vast hoe je de start betaalt: met eigen middelen, met een lening of met beide. Kies je voor een NV, een BV of een CV, dan moet je een financieel plan opstellen volgens de wettelijke vereisten en het aan de notaris bezorgen. Ook als je een eenmanszaak start, maak je er best een. Als basis kan je het Startkompas en de Gids voor het opstellen van een ondernemingsplan gebruiken, die je op Vlaanderen.be vindt.
4. Bedenk een bedrijfsnaam
Een goede naam trekt klanten aan en onderscheidt je van je concurrenten. Je kiest de naam van je zaak in principe vrij, maar je gebruikt geen bestaande naam van een concurrent. Of een naam al in gebruik is, zoek je onder meer op in de Kruispuntbank van Ondernemingen. In ons artikel lees je hoe je een goede bedrijfsnaam bedenkt.
5. Registreer je domeinnaam
Zodra je naam vastligt, leg je je domeinnaam vast. Een domeinnaam is het unieke adres van je bedrijf op het internet. Bij ons kan je een domeinnaam kopen en hem daarna koppelen aan je website en je e-mailadres. Kies, net als bij je bedrijfsnaam, een domeinnaam die kort, herkenbaar en makkelijk te onthouden is. Twijfel je, dan helpen onze tips om een domeinnaam te kiezen je verder.
6. Richt je onderneming formeel op
Heb je je ondernemingsvorm gekozen, dan zet je de formele stappen hieronder. Voor een vennootschap open je eerst de zichtrekening uit stap 1 op naam van de vennootschap en stort je er het eventuele startkapitaal in contanten op. Het bankattest dat die storting bewijst, bezorg je aan de notaris. Daarna laat je bij een notaris de oprichtingsakte en de statuten opstellen. De akte laat je registreren bij een registratiekantoor van de FOD Financiën, en je legt die documenten neer bij de griffie van de ondernemingsrechtbank, elektronisch of op papier. Elke Belgische vennootschap moet ook haar uiteindelijke begunstigden opnemen in het UBO-register.
- Open een aparte zichtrekening voor je beroepsactiviteit, zodat je privéverrichtingen gescheiden blijven. Vermeld dat rekeningnummer en de naam van je bank op al je handelsdocumenten, zoals offertes en facturen.
- Verzamel de documenten die je activiteit vraagt, zoals een vergunning of een bewijs van beroepsbekwaamheid.
- Schrijf je in bij een erkend ondernemingsloket. Zo kom je in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en krijg je een ondernemingsnummer van 10 cijfers. Dat nummer wordt ook je btw-nummer zodra je je laat identificeren voor de btw.
- Vraag met je ondernemingsnummer je btw-stelsel aan, de regeling die bepaalt hoe je btw aanrekent en aangeeft. Dat geldt ook als je in bijberoep start. Als je alleen activiteiten uitoefent die artikel 44 van het btw-wetboek vrijstelt en je aan bepaalde voorwaarden voldoet, hoef je je niet te laten identificeren voor de btw. Of dat voor je activiteit geldt, vraag je na bij je boekhouder of je ondernemingsloket.
- Sluit je aan bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze, voor je activiteit start. Daar betaal je elk kwartaal je sociale bijdragen.
- Schrijf je in bij een ziekenfonds, of meld daar de wijziging van je statuut als je al ingeschreven bent.
Bij welk erkend ondernemingsloket je langsgaat, kies je zelf, en waar je onderneming gevestigd is, speelt daarbij geen rol. Het loket kan ook je btw-identificatie aanvragen en je helpen met andere formaliteiten, zoals je aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds. Voor Vlaanderen beschrijft de Vlaamse overheid ook de formele stappen om je onderneming op te richten.
7. Check vergunningen, regels en belastingen
Als ondernemer hou je je aan wetten, regels en vergunningen. Sommige beroepen zijn gereglementeerd. Welke dat in Europa zijn, vind je in de database met gereglementeerde beroepen van de EU. Andere vergunningen gelden voor meerdere sectoren, zoals de omgevingsvergunning voor de locatie van je zaak. Als je voedingsmiddelen produceert, verpakt, opslaat, vervoert of verkoopt, heb je altijd een registratie of een toelating van het FAVV nodig.
Daarnaast betaal je belastingen, zoals de belasting op je winst en de btw op wat je verkoopt. Vraag bij twijfel aan je boekhouder aan welke regels je zaak moet voldoen.
Leg ook algemene voorwaarden vast met de rechten en plichten van jou en je klanten.
8. Regel je verzekeringen
Een eigen zaak brengt risico's mee, en niet elke sector heeft dezelfde. Sommige verzekeringen zijn verplicht, andere sterk aanbevolen:
- Beroepsaansprakelijkheid. Ze vergoedt onopzettelijke schade door een beroepsfout, en voor beroepen zoals architect of boekhouder is ze verplicht.
- Arbeidsongevallen. Neem je personeel in dienst, dan ben je verplicht om deze verzekering af te sluiten.
- Gewaarborgd inkomen. Ze beschermt je tegen inkomensverlies als je door ziekte of arbeidsongeschiktheid niet kan werken.
9. Zet je boekhouding op
Hou je inkomsten en uitgaven van bij de start goed bij in je boekhouding. Je boekhoudkundige documenten en de stukken die je belastbare inkomsten aantonen, bewaar je 7 jaar na de belastbare periode waarop ze betrekking hebben. Beslis vooraf of je dat zelf doet of een boekhouder inschakelt. Zie je ertegen op om alles zelf te regelen, dan kan een boekhouder de wettelijke verplichtingen voor je afhandelen.
10. Zoek een bedrijfsruimte
Je locatie heeft invloed op je inkomsten, je belastingen en de regels die voor je gelden. Als je grote producten zoals auto's verkoopt of zelf meubels maakt, heb je op een bedrijventerrein meer ruimte. Werk je vooral online, dan kan je je bedrijf ook van thuis uit starten.
11. Koop voorraad en uitrusting
Wie fysieke producten verkoopt, koopt een voorraad in en heeft een plek nodig om die op te slaan. Als je daar geen ruimte voor hebt, is dropshipping een optie. Bij dropshipping verkoop je producten zonder eigen voorraad, en de leverancier levert ze rechtstreeks bij je klant. Voor online werk heb je vooral een laptop, een goede werkplek en software zoals Microsoft 365 nodig.
12. Maak een website
Op je website zet je wat je aanbiedt, je openingsuren en hoe klanten je bereiken. Zo is je website je online visitekaartje. Wil je ook online verkopen, dan wordt een webshop een extra verkoopkanaal naast je winkel.
Voor een website heb je een domeinnaam en hosting nodig. Met onze Aida AI Website Builder vertel je over je bedrijf en maakt Aida een professionele website, die je daarna zelf aanpast. Alle pakketten van de builder bevatten snelle Europese hosting en professionele e-mail op je eigen domein.
Beschrijf je zaak in een chat. Je krijgt een eerste versie van je website, en jij beslist wat je aanpast en wanneer je publiceert.
Maak je website13. Breng je bedrijf op de markt
Zodra je zaak draait, wil je dat klanten je vinden. Om je bedrijf op de markt te brengen, kies je de kanalen die je doelgroep gebruikt:
- Advertenties. Online en offline bereik je snel nieuwe mensen.
- Evenementen en samenwerkingen. Je leert andere ondernemers en klanten persoonlijk kennen.
Meer ideeën vind je in ons artikel over klantenwerving.
14. Evalueer regelmatig
Kijk geregeld hoe je zaak ervoor staat. Ga na welke doelen je gehaald hebt, of je strategie werkt en hoe je markt verandert. Stel je doelen bij waar dat nodig is.
Waar vind je hulp als starter?
Vraag gerust advies voor en tijdens je start. Je kan onder meer hier terecht:
- Een erkend ondernemingsloket. Het is je aanspreekpunt voor de vragen die je als starter hebt en voor de administratieve formaliteiten.
- hub.brussels. Het Brussels Agentschap voor het Ondernemerschap helpt je gratis op weg als je in Brussel een zaak opstart.
- VLAIO. Via de partnerorganisaties van het Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO) kan je in Vlaanderen een begeleidingstraject volgen.
- Beroepsorganisaties. Federaties en verenigingen van zelfstandigen en kmo's helpen bij het oprichten van een onderneming.
- Een notaris, advocaat of accountant. Bij de keuze van je vennootschapsvorm vraag je het best hun advies.
Staan je plannen op papier en is je onderneming ingeschreven, dan is een website de logische volgende stap. Met Aida maak je je website en koppel je er meteen je domeinnaam aan.
Aanbevolen lectuur
Online Marketing19 nov 202615 ideeën voor Black Friday-marketing
Haal het maximale uit Black Friday met 15 marketingideeën om klanten aan te trekken en je verkoop te boosten. Ontdek hoe je je aanbod promoot, meer shoppers bereikt en je campagne laat opvallen.
Online Marketing30 dec 2025AI en SEO: een gids voor zoekmachineoptimalisatie met AI
AI en SEO: een eenvoudige gids. Ontdek hoe slimme technologie je SEO werk makkelijker en sneller maakt.
Online Marketing11 nov 2025Wat zijn topic clusters?
SEO topic clusters helpen jou met het bouwen van autoriteit over bepaalde onderwerpen. Word snel beter zichtbaar! Ontdek hier hoe je deze clusters maakt.
